Hướng dẫn trồng và chăm sóc lan Cattleya

08/05/2019

Cattleya là một giống cây đa thân với nhiều giả hành giúp giữ trữ nước và chất dinh dưỡng nuôi cây. Phần rễ có kích thước nhỏ và khá dài, mọc từ căn hành và sau đó sẽ bám chặt lên giá thể. Không giống với các loại lan thông thường, lan Cattleya phát triển theo chiều ngang và trong điều kiện chăm sóc bình thường trung bình mỗi năm nó sẽ cho ra từ 2 đến 3 giả hành mới.

1. Cấu tạo giá thể

Cấu tạo giá thể là một yếu tố quan trọng quyết định đến sự phát triển của lan Cattleya. Theo đó, giá thể sẽ được thay đổi tùy theo vùng miền và mùa ở trong năm. Với cách trồng ở trên thân cây sống và thân cây chết thì giá thể là lớp vỏ của thân cây được trồng. Còn trồng ở trong chậu đòi hỏi nó phải được thông thoáng.

Giá thể bị bít kín thì không phải tưới nước nhiều nhưng rất dễ gây nên tình trạng thối rễ, nhất là ở trong mùa mưa. Một giá thể với phần đáy thông thoáng sẽ tránh ngập úng, bề mặt kín sẽ tốt cho cây phát triển. Riêng ở khu vực vùng lạnh, giá thể quá thông thoáng sẽ gây ảnh hưởng đến sự phát triển của cây, vì ban đêm các đầu rễ sẽ thui chột đi và bộ rễ teo dần, cây phát triển èo uột.

2. Ánh sáng

Cattleya đòi hỏi ánh sáng tốt, có thể chịu được ánh sáng buổi sáng nhưng phải có bóng râm thời điểm từ 11 giờ đến 3 giờ. Khi lá cây có màu xanh đậm nghĩa là cây bị thiếu nắng. Mức độ chiếu sáng 50% được áp dụng cho nhiều loài khác nhau, vậy nên sử dụng mái tôn để làm giàn che là lý tưởng nhất cho việc trồng Cattleya.

Khi lan được trồng trên sân thượng phải đảm bảo độ che sáng 60%. Trong giàn lan không nên treo các chậu san sát nhau vì như vậy cây sẽ không tiếp nhận đủ ánh sáng và thoáng khí. Ngoài ra đó cũng là cách ngăn chặn ốc sên hiệu quả. Còn nếu treo lan ở trên cao thì nên để sát nhau nhằm ngăn chặn bớt gió.

3. Nhiệt độ

Khi trồng lan Cattleya thì cần phải tạo nên một vài sự thay đổi nhiệt độ để cây phát triển và ra hoa. Theo đó, sự chênh lệch nhiệt độ lý tưởng của ban đêm và ban ngày thấp nhất là 10 độ C. Cây lan Cattleya sẽ phát triển và ra hoa như ý nếu nhiệt độ ban ngày từ 24 - 29,5°c và ban đêm từ 15,5 - 18,5°c. Thi thoảng nhiệt độ quá cao hay quá thấp cây vẫn chịu được nhưng chỉ trong một thời gian ngắn.

4. Tưới nước

Tưới nước cho lan Cattleya tùy vào từng vùng. Nếu ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh thì mùa mưa sẽ kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11 và bạn hãy tưới 1 lần vào khoảng 10 giờ sáng. Còn từ tháng 11 đến tháng 3 hãy tưới 2 lần một ngày vào 9h sáng và 3 giờ chiều.

Ở Đà Lạt vì có sương mù nên độ ẩm cao, vào mùa nắng chỉ nên tưới 1 lần trong tuần và mùa mưa thì ngưng hoàn toàn. Tại các tỉnh phía Bắc, mùa khô ngắn, các tỉnh miền Trung mùa khô kéo dài, vậy nên cần linh hoạt từng vùng để có chế độ tưới thích hợp.

5. Bón phân

Lan Cattleya có thể ra hoa bất kỳ mùa nào ở trong năm chỉ cần bộ phận sinh trưởng đủ khả năng để phát triển thành giả hành mới. Do đó, việc bón phân cho lan bên cạnh mục đích giúp cây sinh trưởng, phát triển thì còn tạo điều kiện cho cây ra hoa.

Vốn dĩ lan Cattleya là loại thực vật phụ sinh, do đó chúng giữ vai trò quan trọng trong việc hấp thụ dưỡng liệu. Vậy nên khi tưới phân bón phải phun lên toàn bộ cây sẽ tốt hơn là tưới thẳng vào giá thể trong chậu. Trường hợp số lượng ít bạn có thể nhúng phân ngập cây là tốt nhất. Còn nhiều thì sử dụng hệ thống phun sương tự động hoặc bằng bình xịt thuốc sát trùng.

Phân bón nên là loại phân vô cơ với công thức 30-10-10 được tưới một hoặc 2 lần/tuần, với nồng độ 1 muỗng cà phê pha trong 4 lít nước. Đến khi giả hành chớm nụ thì hãy bón loại phân 10-20-20 với nồng độ và chu kỳ như trên.

Khi cây đủ sức khỏe và bắt đầu mọc chồi mà bạn muốn cho cây nở hoa trong vòng 3 tháng sắp tới thì hãy thỏa mãn yêu cầu bằng cách dùng phần 6-30-30. Tuy nhiên phải nhớ rằng nó có sự sinh trưởng và phát triển. Trong điều kiện bất lợi về sinh trưởng mà bạn kích thích cây trổ hoa thì sẽ gây kiệt sức cho nó.

Trước mùa nghỉ 1 tháng thì trong vòng 3 tháng hãy bón phân cho lan Cattleya loại 10-20-30 giúp cho cây cứng cáp hơn. Sử dụng phân với hàm lượng Nitrogen cao suốt năm theo liều lượng 1 muỗng cà phê/51ít nước phun 1 lần /tháng.

6. Thay chậu

Khi cây phát triển nhanh hoặc sau một thời gian có rễ thối buộc phải thay chậu. Thông thường, lan Cattleya có thể thay chậu bất kỳ mùa nào trong năm, tuy nhiên tốt nhất vẫn nên là đầu mùa mưa.

Một châu lan Cattleya với 10 giả hành có thể cắt thành 3 đoạn thời điểm 4 tháng trước mùa nghỉ và để nguyên tại chỗ. Trét seon lên vết cắt rồi phun hỗn hợp Benzyl Adenin lppm (phần triệu) và Bl... Cho đến mùa nghỉ mỗi đoạn sẽ có 1 giả hành mới, đủ để trưởng thành và chịu đừng trong mùa nghỉ. Đến mùa mưa thì tách mỗi đoạn ra và đem trồng vào chậu mới. Khi tách thiết kế hãy kết hợp với thay chậu để đảm bảo lan đủ khả năng trổ hoa.

Để thay chậu lan Cattleya hãy ngâm vào trong một chậu nước có pha thuốc ngừa rêu, thời gian kéo dài từ nữa giờ đến một giờ. Sử dụng kéo nhọn đã được khử trùng cắt bỏ rễ thối và các rễ quá dài, chừa lại một đoạn chừng 10cm. Cuối cùng, buộc chặt cây lan vào chậu mới và đặt nó ở chỗ ẩm mát đến khi ra rễ. Lúc này, mới bắt đầu cho giá thể vào chậu và đưa nó về vị trí cũ.

7. Sâu bệnh và các vấn đề khác

Lan Cattleya thường xuất hiện rệp son ánh màu nâu, chúng bám vào lá, giả hành và căn hành để hút nhựa. Muốn tiêu diệt nó bạn hãy sử dụng que hay ngón tay kéo lệc vị trí của vỏ thì rệp sẽ chết. Tuy nhiên, vì loài rệp này sinh sản khá nhanh, vậy nên nếu bạn không ngăn ngừa thường xuyên và phát hiện bệnh sớm có thể gây ra những mối nguy hại cho nhà vườn.

Loại dán cánh và bọ trĩ cũng là những loài sâu bệnh hay cắn phá rễ, xuất hiện nhiều đối với loại giá thể trồng bằng xơ dừa, vỏ cây mục, dớn vụn hay khi sử dụng quá nhiều phân hữu cơ. Để tiêu diệt nó bạn phải sử dụng thuốc sát trùng như Bassa với nồng độ 1/100 và định kỳ 2 tháng 1 lần phải phun cho cây.

Đối với khu vực ẩm quá các loài ốc sên cũng sẽ xuất hiện, chúng ăn rễ non và tiết ra chất gây thối chồi mới mọc. Để phòng trừ được n9os bạn phải dùng mồi trộn Metandehit hay cải xà lách đặt trong rổ để ở các góc vườn, vào ban đêm khi ốc sên ra săn mồi thì bạn hãy dùng đèn để bắt.

Và còn rất nhiều căn bệnh nguy hiểm khác gây hại cho lan Cattleya, muốn nắm rõ hơn đặc điểm của các bệnh cũng như phòng ngừa hiệu quả đừng quên liên hệ với chúng tôi bạn nhé!

Thùy Duyên